|
Drewniany kościół Parafii Ewangelicko-Augsburskiej w Karpaczu – popularnie zwany świątynią Wang – jest ewenementem na skalę europejską. I to z wielu powodów – wieku, nietypowej konstrukcji, miejsca pochodzenia, liczby odwiedzających turystów. Nie sposób także zapomnieć o ludziach, instytucjach i firmach, dokładających starań, aby ocalić i zachować dla następnych pokoleń ten wspaniały zabytek. |
Cudze chwalimy
Zabytkowe obiekty drewniane, nawet mimo swojej wielowiekowej historii, są zwykle mniej znane od tych murowanych. Często ich popularność ogranicza się do wąskiego kręgu pasjonatów. W przypadku świątyni Wang jest inaczej – pod względem liczby odwiedzających (rocznie ponad 100 tys. osób) zajmuje na Dolnym Śląsku drugie miejsce, zaraz po wrocławskim rynku.
Budynek ma konstrukcję słupowo-szkieletową, charakterystyczną dla skandynawskiego drewnianego budownictwa sakralnego. Wykonano ją bez użycia gwoździ, jedynie za pomocą drewnianych złączy ciesielskich. Na zewnątrz uwagę przyciągają ozdobne rozety i przede wszystkim szczyty dachów ozdobione sterczynami w kształcie smoczych paszcz. W środku zachwycają oryginalne zdobienia i rzeźby na portalach i kapitelach kolumn, które łączą w sobie motywy chrześcijańskie z nordyckimi.
Łatwiej zapobiegać...
Firma Remmers opracowała i od kilku lat realizuje w praktyce technologię konserwacji obiektu w Karpaczu.
Trzeba chylić czoła przed budowniczymi kościoła, którzy potrafili drewno - materiał stosunkowo łatwo poddający się korozji biologicznej -zabezpieczyć tak, żeby przetrwał przez niemal 700 lat – mówi Tomasz Szymański doradca techniczny Remmersa.
Rzeczywiście większość prowadzonych dziś na obiekcie prac ma charakter jedynie pielęgnacyjny i zabezpieczający. Najbardziej przydatna do ochrony drewna przed warunkami atmosferycznymi okazała się lazura Aidol HK-Lasur. Ze względu na prosty sposób oddziaływania wykorzystano ją na połaci dachu, przy ozdobnych rozetach i maszkaronach oraz na budynku administracji. Oprócz ochrony przed grzybami i porostami zabezpiecza drewno przed wietrzeniem powierzchniowym (uszkadzanie ligniny drewna przez promieniowanie UV). Preparat nie pozostawia na powierzchni żadnego filmu, więc z upływem czasu nie będzie się łuszczył i odpadał. Przy kolejnych renowacjach za kilkanaście lat wystarczy po oczyszczeniu na starą, zneutralizowaną przez warunki atmosferyczne warstwę, nałożyć powierzchniowo kolejną powłokę.
... niż leczyć
Niektóre z prac miały charakter interwencyjny. Mocno zwietrzałe i zniszczone okazały się dekoracyjne rozety, rzeźbione smoki i maszkarony. Konieczne było odtworzenie ich kształtu i struktury.
Największym wyzwaniem jest znalezienie sposobu na zachowanie oryginalnego materiału. Między innymi dlatego nasze środki stosowane przy renowacji są w 100% odwracalne – opowiada pan Tomasz.
W tym przypadku wykorzystane zostały środki do wzmacniania drewna Epoxi-Holzverfestigung i Epoxi-Holzersatzmasse oraz ponownie lazura Aidol HK-Lasur. Na odnowionych elementach widać już barwę, która zostanie nadana całej świątyni. Kolorystykę wybrali sami członkowie parafii, oczywiście z zakresu barw dopuszczonych przez konserwatora zabytków.
W dobrym kierunku
Jeszcze w tym roku planowane jest zakończenie prac oczyszczających i zabezpieczających kościół wewnątrz. Więźbę dachu profilaktycznie pokryto środkiem Multi GS, zwalczającym insekty żerujące w drewnie. Kolejne prace obejmą impregnację konstrukcji (Adolit BQ 1) oraz odświeżenie i zabezpieczenie boazerii oraz podłogi (bezbarwny Aidol Hartwachs-Öl). Ostatnią częścią zaplanowanych pierwotnie działań będzie zajęcie się elewacją kościoła.
Świątynia Wang jest z wielu względów obiektem wyjątkowym – kończy rozmowę Pan Tomasz - Warto traktować go z najwyższą uwagą i staraniem, aby pozostawić go następnym pokoleniom w jak najbardziej wiernej postaci.
Zastosowania w skrócie:
Na zewnątrz obiektu, do pielęgnacji i zabezpieczenia obiektów drewnianych na terenie przykościelnym zastosowano
Aidol HK Lasur [nr art. 2250]
We wnętrzach świątynii użyto:
Adolit BQ 1 (20) [nr art.: 2180]
Epoxi Holzverfestigung [nr. art.: 3161]
Aidol Hartwachs – Öl [nr. art.: 0695]
Na dachu kościoła zastosowano:
Aidol Hartwachs – Polish [nr art.: 0687]
oraz Coll Express PU [nr art.: 1571]
Aidol HK Lasur [nr art. 2250]
Grünbelag Entferner [nr art. 0676]
ŚWIĄTYNIA WANG
Kościół zbudowany pierwotnie w południowej Norwegi na przełomie XII i XIII w. ocalił przed zniszczeniem norweski malarz i profesor drezdeńskiej akademii sztuk pięknych, Jan Krystian Dahl. Pozyskał on pomoc króla pruskiego Fryderyka Wilhelma IV, który zakupił przeznaczoną do rozbiórki świątynię. Jednak zamiast do królewskiego muzeum w Berlinie, za sprawą dolnośląskich arystokratów (hrabiny Fryderyki von Reden oraz hrabiego Christiana Leopolda von Schaffgotscha), kościół trafił na obecne miejsce. Od 1844 roku służy lokalnej społeczności ewangelickiej i szybko stał się jedną z największych atrakcji turystycznych Karkonoszy. Wang w Karpaczu to jeden z dwóch zachowanych (poza Norwegią) takich kościołów w Europie.
powrót do działu referencji